STYCZEŃ

2004

 

 

6 STYCZNIA

 

WTOREK

 

TYDZIEŃ XXXI PO PIĘĆDZ.  ♀ ŚWIĘTA TEOFANIA PANA NASZEGO JEZUSA CHRYSTUSA.

Teofanią (Objawieniem Boga) nazywa się ta uroczystość dlatego, że w czasie Chrztu Pańskiego całemu światu ukazała się Trójca Przenajświętsza (Mt 3,13-17; Mk 1,9-11; Łk 3,21-22). Bóg Ojciec mówił o Synu z nieba, Syna chrzcił święty Jego Poprzednik, a Duch Święty zstąpił w wyglądzie gołębia. Od wczesnego chrześcijaństwa dzień ten nosi miano Oświecenia i święta Światła, bo Bóg jest światłem i przyszedł, by oświecić „przebywających w ciemności i cieniu śmierci” {Mt 4,16) i z łaski zbawić całą ludzkość.

            W pierwotnym Kościele był zwyczaj chrzcić katechumenów w przeddzień Teofanii, bo chrzest jest właśnie duchowym oświeceniem człowieka.

            Ustanowienie święta Teofanii miało miejsce w czasach apostolskich. Wspominają już je Konstytucje Apostolskie. Już św. Klemens Aleksandryjski (150-215) świadczy o świętowaniu Chrztu Pańskiego i poprzedzaniu go obrzędem nocnego czuwania.

            Znane są Kazania z III wieku św. męczennika Hipolita i św. Grzegorza Cudotwórcy na święto Teofanii. W następnych stuleciach – od IV po IX wiek – wszyscy wielcy ojcowie Kościoła: Grzegorz z Nazjanzu, Jan Złotousty, Ambroży z Mediolanu, Jan Damasceński, wygłaszali specjalne mowy o uroczystości Teofanii. Prepodobni Józef Studyta, Teofan i Bizancjusz ułożyli wiele tekstów na to święto, które dotąd śpiewa się w czasie nabożeństw. Św. Jan Damasceński mówił, że Chrystus nie dlatego przyjął chrzest, jakoby potrzebował oczyszczenia, ale by „w wodzie pogrzebać ludzkie grzechy”, wypełnić Prawo, ukazać tajemnicę Trójcy Przenajświętszej i wreszcie poświęcić „żywioł wody”  i nam dać wzór i przykład dla naszego Chrztu. Kościół święty obchodzeniem święta Chrztu Pańskiego umacnia naszą wiarę w najwyższą, niedostępną dla rozumu tajemnicę Trzech Osób Jednego Boga i uczy nas z jednakowym szacunkiem wyznawać i wysławiać Trójcę Świętą Jednoistotną i Niepodzielną; demaskuje i rozwiewa błędy dawnych fałszywych nauczycieli usiłujących myślą i rozumem ludzkim objąć Stworzyciela świata. Kościół ukazuje wierzącym chrześcijanom na konieczność chrztu, wpaja w nas poczucie głębokiej wdzięczności do Tego, Który oświecił i oczyścił naszą grzeszną naturę. On uczy, że nasze zbawienie i oczyszczenie z grzechów  jest możliwe tylko dzięki łasce Ducha Świętego. Dlatego trzeba koniecznie strzec te dary łaski chrztu świętego, by zachować w czystości drogocenną szatę, o której nam mówi uroczystość Chrztu Pańskiego: „Bo wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa.” (Ga 3,27).

 

 

Jutrz:  Ew Mk 1,9-11. Lit: Antyfony świąteczne, werset na Wejście, zamiast Trysagionu : Jelicy, zamiast Dostojno zadostojnik własny. Liturgia św. Jana Złotoustego. Po Liturgii Wielkie poświęcenie wody.

 

Antyfona pierwsza

Ps 113A,1-3 i 5.

- Gdy wychodził Izrael z Egiptu,* dom Jakuba od ludu obcego.

Refren: Przez wstawiennictwo Bogurodzicy,* Zbawicielu, zbaw nas.

- Stał się lud Judzki Jego przybytkiem,* Izrael Jego królestwem.

- Morze ujrzało i uciekło,* Jordan wstecz się zawrócił.

- Cóż ci jest, morze, żeś uciekło,* i tobie, Jordanie, żeś się wstecz zawrócił.

 

Antyfona druga

Ps 114,1-3 i 5

- Miłuję Pana, albowiem usłyszał* głosu mojej modlitwy.

Refren: Zbaw nas, Synu Boży, ochrzczony w Jordanie,* śpiewających Ci: alleluja.

- Albowiem skłonił ucho swe ku mnie,* i za dni moich będę Go wzywał. 

- Objęły mnie boleści śmiertelne i niebezpieczeństwa otchłani mnie spotkały,* znalazłem ucisk i boleść, ale wzywałem imienia Pańskiego.

- Miłościwy Pan i sprawiedliwy,* i Bóg nasz jest litościwy.

 

Antyfona trzecia

Ps 117,1,2 i 4.

- Wysławiajcie Pana, bo jest dobry, bo na wieki Jego miłosierdzie.

Troparion, ton 1: Podczas chrztu Twego, Chryste, w Jordanie* odsłoniła się publiczne chwała Świętej Trójcy:* bo głos Ojca zaświadczył o Tobie,* nazywając Cię umiłowanym Synem* i Duch w wyglądzie gołębicy* poświadczył niewątpliwość słowa.* Chryste Boże, Któryś się objawił* i oświecił kosmos, chwała Tobie".

- Niech mówi Izrael, że Pan jest dobry, że na wieki Jego miłosierdzie.

- Niech mówi dom Aarona, że Pan jest dobry, że na wieki Jego miłosierdzie.

- Niech mówią, którzy się boją Pana, że On jest dobry, że na wieki Jego miłosierdzie.

 

Śpiew na Wejście, Ps 117,26:

Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie. Błogosławiliśmy wam z domu Pańskiego. Bogiem jest Pan i zajaśniał nam.

 

TROPARION, ton 1.

Podczas chrztu Twego, Chryste, w Jordanie* odsłoniła się publiczne chwała Świętej Trójcy:* bo głos Ojca zaświadczył o Tobie,* nazywając Cię umiłowanym Synem* i Duch w wyglądzie gołębicy* poświadczył niewątpliwość słowa.* Chryste Boże, Któryś się objawił* i oświecił kosmos, chwała Tobie.

 

KONDAKION, ton 4.

Objawiłeś się dziś wszechświatu, Panie,* i światłość Twoja wycisnęła na nas znamię,* którzy z całą świadomością Cię wielbimy:* przyszedłeś i objawiłeś się,* Światłości nieprzystępna.

 

W miejsce Trysagionu śpiewa się: Wy, którzy w Chrystusa ochrzciliście się, w Chrystusa oblekliście się, alleluja.

 

PROKIMEN, ton 4.

Ps 117,26,27 i 1.

Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie.* Bogiem jest Pan i zajaśniał nam.

Stych: Wysławiajcie Pana, bo jest dobry, bo na wieki Jego miłosierdzie.

 

APOSTOŁ: Tt 2,11-14 i 3,4-7.

 

ALLELUJA

Ps 28,1 i 2.

Przynoście Panu, synowie Boży, przynoście Panu młode baranki.

Stych: Głos Pański nad wodami, Bóg majestatu zagrzmiał, Pan nad wielkimi wodami.

 

EWANGELIA: Mk 3,13-17.

 

Zamiast Prawdziwie godne śpiewa się do Oddania:

 

Refren: Uwielbiaj, duszo moja,* czcigodniejszą od Niebieskiego Wojska Dziewicę Przeczystą, Bogurodzicę.

Irmos: Żaden język nie zdoła godnie

i anielski umysł nie potrafi,

opiewać Cię, Bogurodzico.

Ale w Swej dobroci przyjmij naszą wiarę,

bo znasz naszą miłość do Boga,

gdyż jesteś Obroną chrześcijan.

Uwielbiamy Cię.

 

ŚPIEW NA KOMUNIĘ

Tt 2,11.

Okazała się łaska Boża,* źródło zbawienia dla wszystkich ludzi,* alleluja 3x.

 

Czytania na poświęcenie wody 6 stycznia

Czytanie proroctwa Izajasza

Tak mówi Pan:  Niech się rozweselą pustynia i spieczona ziemia,
    niech się raduje step i niech rozkwitnie!
Niech wyda kwiaty jak lilie polne,
    niech się rozraduje, skacząc i wykrzykując z uciechy.

Chwałą Libanu ją obdarzono,
    ozdobą Karmelu i Saronu.
    Oni zobaczą chwałę Pana,
    wspaniałość naszego Boga.
 Pokrzepcie ręce osłabłe,
    wzmocnijcie kolana omdlałe!
 Powiedzcie małodusznym:
    «Odwagi! Nie bójcie się!
    Oto wasz Bóg, oto - pomsta;
    przychodzi Boża odpłata;
    On sam przychodzi, by zbawić was».
 Wtedy przejrzą oczy niewidomych
    i uszy głuchych się otworzą.
 Wtedy chromy wyskoczy jak jeleń
    i język niemych wesoło krzyknie.
    Bo trysną zdroje wód na pustyni
    i strumienie na stepie;
 spieczona ziemia zmieni się w pojezierze,
    spragniony kraj w krynice wód;
    badyle w kryjówkach, gdzie legały szakale
    - na trzcinę z sitowiem.
Będzie tam droga czysta,
    którą nazwą Drogą Świętą.
    Nie przejdzie nią nieczysty, <gdy odbywa podróż>,
    i głupi nie będą się tam wałęsać.
Nie będzie tam lwa, ni zwierz najdzikszy
    nie wstąpi na nią ani się tam znajdzie,
    ale tamtędy pójdą wyzwoleni.
 Odkupieni przez Pana powrócą,
    przybędą na Syjon z radosnym śpiewem,
    ze szczęściem wiecznym na twarzach:
    osiągną radość i szczęście,
    ustąpi smutek i wzdychanie.

 

 

Czytanie proroctwa Izajasza

Tak mówi Pan: O, wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody,
    przyjdźcie, choć nie macie pieniędzy!
    Kupujcie i spożywajcie, <dalejże, kupujcie> bez pieniędzy
    i bez płacenia za wino i mleko!
 Czemu wydajecie pieniądza na to, co nie jest chlebem?
    I waszą pracę - na to, co nie nasyci?
    Słuchajcie Mnie, a jeść będziecie przysmaki
    i dusza wasza zakosztuje tłustych potraw.
Nakłońcie wasze ucho i przyjdźcie do Mnie,
    posłuchajcie Mnie, a dusza wasza żyć będzie.

    Zawrę z wami wieczyste przymierze:
    są to niezawodnie łaski dla Dawida.
 Oto ustanowiłem cię świadkiem dla ludów,
    dla ludów wodzem i rozkazodawcą.
 Oto zawezwiesz naród, którego nie znasz,
    i ci, którzy cię nie znają, przybiegną do ciebie
    ze względu na Pana, twojego Boga,
    przez wzgląd na Świętego Izraelowego,
    bo On cię przyozdobi.

 Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć,
    wzywajcie Go, dopóki jest blisko!
 Niechaj bezbożny porzuci swą drogę
    i człowiek nieprawy swoje knowania.
    Niech się nawróci do Pana, a Ten się nad nim zmiłuje,
    i do Boga naszego, gdyż hojny jest w przebaczaniu.
 Bo myśli moje nie są myślami waszymi
    ani wasze drogi moimi drogami -
    wyrocznia Pana.
 Bo jak niebiosa górują nad ziemią,
    tak drogi moje - nad waszymi drogami
    i myśli moje - nad myślami waszymi.

 Zaiste, podobnie jak ulewa i śnieg
    spadają z nieba
    i tam nie powracają,
    dopóki nie nawodnią ziemi,
    nie użyźnią jej i nie zapewnią urodzaju,
    tak iż wydaje nasienie dla siewcy
    i chleb dla jedzącego,
 tak słowo, które wychodzi z ust moich,
    nie wraca do Mnie bezowocne,
    zanim wpierw nie dokona tego, co chciałem,
    i nie spełni pomyślnie swego posłannictwa.

 O tak, z weselem wyjdziecie
    i w pokoju was przyprowadzą.
    Góry i pagórki przed wami
    podniosą radosne okrzyki,
    a wszystkie drzewa polne klaskać będą w dłonie.
 Zamiast cierni wyrosną cyprysy,
    zamiast pokrzyw wyrosną mirty.
    I będzie to Panu na chwałę,
    jako znak wieczysty, niezniszczalny!

Czytanie proroctwa Izajasza

Tak mówi Pan:  z weselem wodę czerpać będziecie
    ze zdrojów zbawienia.
 Powiecie w owym dniu:
    Chwalcie Pana!
    Wzywajcie Jego imienia!
    Rozgłaszajcie Jego dzieła wśród narodów,
    przypominajcie, że wspaniałe jest imię Jego!
 Śpiewajcie Panu, bo uczynił wzniosłe rzeczy!
    Niech to będzie wiadome po całej ziemi!
Wznoś okrzyki i wołaj z radości, mieszkanko Syjonu,
    bo wielki jest pośród ciebie Święty Izraela!»

 

Czytanie listu św. Pawła apostoła do Koryntian

 

Bracia: Nie chciałbym, bracia, żebyście nie wiedzieli, że nasi ojcowie wszyscy, co prawda zostawali pod obłokiem, wszyscy przeszli przez morze i wszyscy byli ochrzczeni w [imię] Mojżesza, w obłoku i w morzu; wszyscy też spożywali ten sam pokarm duchowy i pili ten sam duchowy napój. Pili zaś z towarzyszącej im duchowej skały, a ta skała - to był Chrystus.