KALENDARZ GRECKO-KATOLICKI
Używany w Kostomłotach

STYCZEŃ

2004

 

 

17 STYCZNIA

 

SOBOTA

 

 TYDZIEŃ XXXII po PIĘĆDZIESIĄTNICY. ± Św. ojca naszego ANTONIEGO WIELKIEGO Teofora.

Święty Antoni, wielki asceta, inicjator życia pustelniczego, nazwany przez Kościół Wielkim, urodził się w 251 roku w wiosce Keman koło Herakleopolis (środkowy Egipt), zmarł 17 stycznia 356 roku w Górnej Tebaidzie.

Pochodził z zamożnej rodziny koptyjskiej; w domu otrzymał staranne wychowanie religijne bez ogólnego wykształcenia świeckiego. Około 20 roku życia po śmierci rodziców zajął się gospodarstwem i wychowaniem młodszej siostry. Pod wpływem słów Mt 19,21 o bogatym młodzieńcu postanowił całkowicie poświęcić się Bogu. Zabezpieczywszy los siostry, resztę majątku rozdał ubogim, a sam udał się na pustkowie w pobliżu rodzinnej wioski i oddał się modlitwie (szczególnie rozważaniu Pisma św.), surowym umartwieniom i postom, zarabiając na utrzymanie pracą fizyczną. Cieszył się sympatią okolicznych mieszkańców. Nazywano go teofilés (miłym Bogu). Pokusy pokonywał modlitwą i surową ascezą. By uniknąć rozgłosu, przeniósł się ok. roku 275 na Pustynię Libijską i zamknął się w starym grobowcu. Około r. 285 zamieszkał w ruinach fortecy Pispir w pobliżu Afroditopolis na prawym brzegu Nilu). Przebywał tam samotnie 20 lat, kuszony ustawicznie przez szatana, umacniany w walce z nim przez wizje nadprzyrodzone.

            Wokół Antoniego zaczęli się gromadzić eremici (miało ich być ok. 6000), tworząc wiele kolonii (najsłynniejsze w Nitrii i Skecie). Antoni przebywał wśród swoich jako ich ojciec duchowy i wzór życia. Według tradycji dokonywał cudownych uzdrowień, głównie wypędzając złego ducha z opętanych. Co pewien czas odsuwał się od otoczenia, by modlić się i umartwiać w samotności. W 311 roku udał się do Aleksandrii, aby nieść pomoc duchową chrześcijanom prześladowanym za cesarza Maksymina.  W 312 roku przeniósł się na pustynię do skalnej groty na stoku wzgórza Kolzum. Utrzymywał jednak kontakty z ludźmi, udzielając im rad duchowych. Miał posiadać dar przepowiadania przyszłości i widzenia rzeczy odległych. Odznaczał się inteligencją i bystrością umysłu. Nazywano go theodidaktos (nauczony przez Boga). Cieszył się ogromnym rozgłosem. Korespondował z cesarzem św. Konstantynem (+337, wspomnienie 21 maja) i jego synami Konstancjuszem I i Konstansem II. Prawdopodobnie ok. roku 334-335 udał się jeszcze raz do Aleksandrii na zaproszenie biskupa Atanazego (wspomnienie 18 stycznia), by zwalczać arianizm. Na starość złagodził surowość ascezy. W podeeszłym wieku miał odwiedzić św. Pawła z Teb (+341, wspomnienie 15 stycznia), pierwszego pustelnika; spotkanie to otoczono legendą. Przez ostanich 15 lat życia miał przy sobie dwóch uczniów, Makarego i Amatasa, którzy byli jego sekretarzami i tłumaczami. Im polecił, by go pochowano nie w Aleksandrii, lecz w pustyni. Do śmierci zachował pełnię władz psychicznych i fizycznych.

            Miejsce grobu Antoniego, zgodnie z jego życzeniem, utrzymane zostało w tajemnicy. Odnaleziono je rzekomo cudownie z czasów Justyniana (565) i wówczas ciało Antoniego przewieziono do Aleksandrii, a następnie (635) do Konstantynopola, skąd pod koniec XI  w. Część relikwii miała być przewieziona do Saint Didier-de-la-Motte w diecezji Vienne (późniejsze Saint A.-en-Viennois), a od 1491 do kościoła St. Julien w Arles we Francji.

            Zachowały się listy Antoniego pisane do mnichów. Zawierają one zachęty i rady moralne. Antoni uważał, że każdy pustelnik powinien kroczyć do doskonałości własną drogą. Dużą pomoc w dążeniu do doskonałości widział w ciągłej lekturze i rozważaniu Pisma św. Zalecenia dotyczące życia ascetycznego eremitów zawierają także mowy Antoniego do mnichów, zachowane w przeróbce Atanazego. Antoni nie sformułował reguły zakonnej, a to, co jemu się przypisuje, jest zbiorem zasad wyodrębnionych głównie z jego biografii, napisanej przez Atanazego Wielkiego. Pod bezpośrednim wpływem Antoniego ustalił się w północnym Egipcie na wpół eremicki cenobityzm.

            Kult św. Antoniego rozwijał się równocześnie z rozszerzaniem się jego wpływów na ascezę chrześcijańską. W Kościele greckim kult jego datuje się od wieku V. Świętego Antoniego wzywano najczęściej podczas zarazy i w chorobach zakaźnych, był orędownikiem w czasie pożarów i uchodził za patrona zwierząt domowych.

 

 

TROPARION, ton 4.

Naśladując gorliwość Eliasza sposobem życia,* idąc prostymi ścieżkami Chrzciciela,* byłeś mieszkańcem pustyni* i umocniłeś świat swymi modlitwami, ojcze Antoni.* Dlatego proś Chrystusa Boga o zbawienie dusz naszych.

 

KONDAKION, ton 2.

Zgiełk życiowy zostawiając,* milcząco życie dopełniłeś,* naśladując Chrzciciela pod każdym względem, pełen świętości.* Z nim więc razem cię czcimy,* przywódco ojców, Antoni.

Służba o prepodobnym (7).

Apostoł: Hbr 13,17-21.