KALENDARZ GRECKO-KATOLICKI
Używany w Kostomłotach

STYCZEŃ

2004

 

 

10 STYCZNIA

 

SOBOTA

 

TYDZIEŃ XXXI po PIĘĆDZIESIĄTNICY. SOBOTA po Teofanii. PO-ŚWIĘTO TEOFANII. Swiatki.- Św. ojca naszego GRZEGORZA, biskupa Nyssy i św. DOMICJANA, biskupa Meliteny i św. ojca naszego MARCJANA, kapłana i Ekonoma Wielkiego Kościoła.

 

Święty Grzegorz, biskup z Nyssy, był młodszym bratem św. Bazylego Wielkiego (wspomnienie 1 stycznia). Jego urodziny i wychowanie wypadło akurat w samym ogniu ariańskich sporów. Otrzymał świetne wykształcenie. Przez pewien czas był nauczycielem retoryki. W 372 roku św. Bazyli wyświęcił go na biskupa Nyssy w Kapadocji.

 

Św. Grzegorz był nieustraszonym orędownikiem ortodoksji i razem ze swym bratem staczał boje z ariańską herezją, znosząc prześladowania ze strony arian. W 376 roku oskarżyli go o bezprawne korzystanie z kościelnego majtku. W czasie jego nieobecności zebrał się synod biskupów ariańskich i złożył go z urzędu. Po śmierci cesarza Walensa (378) przywrócił go na stolicę biskupią cesarz Teodozjusz Wielki. Owczarnia przyjęła swego biskupa z radością.

            Bardzo przeżył śmierć (379) swego nauczyciela, Bazylego Wielkiego. Napisał mowę na jego pogrzeb i dokończył jego komentarz na sześć dni stworzenia („Heksahemeron”).

            W tym samym roku uczestniczył w synodzie w Antiochii zebranym przeciw błędom w mariologii. Jedni nie przyjmowali nieskalanego dziewictwa Matki Bożej, inni oddawali jej kult równy Bogu. Tenże synod zlecił mu misję odwiedzenia Kościołów Arabii i Palestyny spustoszonych i porozbijanych przez arianizm oraz umocnienia poprawnej nauki o Matce Bożej. Był jednym z głównych działaczy na drugim soborze powszechnym w Konstantynopolu (381) zwołanym przeciwko Macedoniuszowi głoszącemu fałszywe nauki o istocie Ducha Świętego. Z jego inicjatywy uzupełniono na tym soborze Nicejskie Wyznanie wiary, a mianowicie dodano tekst zaczynający się słowami:

„I w Ducha Świętego Pana i Ożywiciela, który od Ojca pochodzi, który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę; który mówił przez Proroków. Wierzę w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół.         Wyznaję jeden chrzest na odpuszczenie grzechów. I oczekuję wskrzeszenia umarłych, i życia wiecznego w przyszłym świecie, amen”.

            Św. Grzegorz był płomiennym obrońcą dogmatów, gorliwym nauczycielem swej owczarni, a także miłosiernym i współczującym ojcem dla wiernych, ich obrońcą wobec sędziów; wyróżniał się wielkodusznością, cierpliwością i umiłowaniem pokoju.

            Umarł w roku 394. Razem z sobie współczesnymi Bazylim Wielkim, Grzegorzem z Nazjanzu miał wielki wpływ na życie Kościoła tego czasu. Wszedł do historii jako jeden z wybitnych teologów i działaczy chrześcijańskiej myśli IV wieku. Miał ogromny dar filozoficznej spekulacji, ale filozofię pojmował jako środek do głębszego wniknięcia w oryginalny sens Objawienia Bożego.

            Zostawił po sobie wiele dzieł teologicznego charakteru, mów i pouczeń.

 

            TROPARION o prepodobnych (13)

 

KONTAKION o Grzegorzu, ton 1.

Widząc wszystko czujnie oczyma duszy, Hierarcho,* stałeś się dobrym pasterzem świata;* i laską swej mądrości,* odegnałeś wszystkich nieprawowiernych jak wilków,* nienaruszoną zachowałeś owczarnię,* niezwykle mądry Grzegorzu.

 

 

PROKIMEN, ALLELUJA i ŚPIEW NA KOMUNIĘ Uroczystości.

Apostoł: Ef 6,10-17;    Mt 4,1-11. Pomija się czytania bieżące.